หากเดินทางเข้าญี่ปุ่นอย่างไม่ถูกต้องหรือพำนักอยู่ในญี่ปุ่นอย่างผิดกฎหมาย ท่านจะประสบปัญหาต่างๆมากมาย และสร้างความเดือดร้อนให้ญาติพี่น้องในภายหลัง

คนต่างชาติในญี่ปุ่น

• มีชาวต่างชาติพำนักอยู่ในญี่ปุ่นประมาณ 2 ล้านคน ส่วนใหญ่คือ ชาวจีนและเกาหลี แต่ละปีมีชาวต่างชาติเดินทางเข้าญี่ปุ่นประมาณ 7 ล้านคน
• ปัจจุบัน (2548) มีคนไทยพำนักอยู่ในญี่ปุ่น รวมทั้งสิ้นประมาณ 50,000 คน
• ชาวต่างชาติทุกคนที่พำนักอยู่ในญี่ปุ่นตั้งแต่ 90 วันขึ้นไป จะต้องลงทะเบียนที่ที่ว่าการอำเภอ/เมืองที่พำนักอยู่
• อย่าหลงเชื่อผู้ชักชวนให้ไปทำงาน ญี่ปุ่นยังไม่เปิดให้แรงงานกึ่งฝีมือ และไร้ฝีมือเข้าประเทศ ปัจจุบันญี่ปุ่น อนุญาตให้คนต่างชาติทำงานใน 14 ประเภทงาน รวมถึงแรงงานฝีมือไม่กี่สาขา เช่น วิศวกร สถาปนิก นักบิน ช่างเจียรนัย นักแสดง คนครัว ช่างฝีมือในโรงงาน ผู้ฝึกสอนสัตว์ ผู้ฝึกกีฬา ฯลฯ โดยกำหนดคุณสมบัติและประสบการณ์ของผู้มีสิทธิ์ทำงานในญี่ปุ่นไว้ค่อนข้างสูง
  ก่อนจะเดินทางไปทำงานในญี่ปุ่น ขอให้ท่านตรวจสอบข้อมูลกับกรมการกงสุลหรือกรมการจัดหางานก่อน ผู้ที่จะเดินทางไปญี่ปุ่นในระยะสั้น นักท่องเที่ยว นักเรียนที่จะเข้าไปศึกษา ผู้เข้าไปฝึกอบรม จะไม่ได้รับอนุญาตให้ทำงานในญี่ปุ่น ยกเว้นทำงานพิเศษ (part time) ของนักเรียน

แรงงานต่างชาติประเภทอื่น
ญี่ปุ่นยังไม่มีนโยบายเปิดรับแรงงานต่างชาติไร้ฝีมือ แต่อาจจะรับคนงานต่างชาติเข้าฝึกอบรม โดยให้วีซ่าประเภทผู้ฝึกงาน และเมื่อพ้น กำหนดระยะเวลาฝึกงาน (อาจเป็น 6 เดือน ถึง 3 ปี) จะมีการทดสอบว่าสามารถทำงานในญี่ปุ่นได้หรือไม่ หากผ่านการทดสอบและมี บริษัทญี่ปุ่นสนใจจะจ้างคนงานก็สามารถได้รับวีซ่าทำงานต่อไป

ทั้งนี้ในช่วงที่ฝึกงานคนงานจะไม่ได้รับค่าจ้างและการคุ้มครองตามกฎหมายเนื่องจากไม่ถือว่าเป็นการทำงาน แต่จะได้รับเบี้ยเลี้ยง ประมาณเดือนละ 7-8 หมื่นเยน

ชาวต่างชาติทุกคนที่อาศัยอยู่ในญี่ปุ่นต้องลงทะเบียนชาวต่างชาติที่ว่าการประจำเมือง (หรือเขต) ด้วยตนเอง (ผู้ที่อายุไม่ถึง 16 ปี สามารถให้ผู้ปกครองทำการแทนได้) ทั้งนี้ยกเว้น

• บุคคลที่พำนักอยู่ในญี่ปุ่นไม่เกิน 90 วัน
• เด็กทารกที่เกิดในญี่ปุ่นและอยู่ในญี่ปุ่นไม่เกิน 60 วัน
• บุคคลที่มีสถานภาพทางการทูต หรือทางราชการ ทหารของกองทัพสหรัฐฯ หรือกองทัพสหประชาชาติที่อาศัยอยู่ในญี่ปุ่นและครอบครัว

ประกันสังคม
การประกันสังคมหลัก ๆ ได้แก่ ประกันสุขภาพพนักงาน ประกันเงินบำนาญ สวัสดิการ ประกันสุขภาพแห่งชาติ และประกันเงินบำนาญแห่งชาติ นอกจากนี้ ยังมีการประกันค่าชดเชยอุบัติเหตุคนงาน ประกันสุขภาพและประกันเงินบำนาญสวัสดิการ

มีข้อสงสัยหรือข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการจ้างงาน
สำนักงานแรงงานฯ กรุงโตเกียว
(ที่อยู่เดียวกับสถานเอกอัครราชทูตฯ)
โทรศัพท์ (03) 5423-6656  (090) 9333-1815
(080) 9201-6838
โทรสาร (03) 3280-0730
E-Mail: thailabour@i.bekkoame.ne.jp
แจ้งเหตุเพลิงไหม้/ ขอรถพยาบาล/ กู้ภัย  โทร.119
แจ้งอุบัติเหตุ/ เหตุด่วนเหตุร้าย (ตำรวจ)  โทร.110
ขอความช่วยเหลือกรณีฉุกเฉินจาก
สถานเอกอัครราชทูตฯ   โทร. 090-4435-7812
บ้านพักฉุกเฉิน (องค์กรเอกชน)
กรุงโตเกียว  โทร. 03-3368-8855 หรือ โทร. 050-3496-7615
เมืองโยโกฮามา  โทร. 045-901-3527
       ประเทศญี่ปุ่นมีเหตุแผ่นดินไหวบ่อยครั้งควรศึกษาหาข้อมูลเกี่ยวกับที่หลบภัยและแหล่งให้ความช่วยเหลือกรณีฉุกเฉินซึ่งใกล้กับสถานที่ที่ท่านพำนัก (ส่วนใหญ่คือ สวนสาธารณะ ลานกว้าง โรงเรียน) เมื่อมีแผ่นดินไหว สิ่งที่ท่านควรทำประการแรกคือ หลบซ่อนตัวอยู่ใต้โต๊ะที่แข็งแรง หากใช้ไฟหุงต้มหรือแก๊สให้รีบดับไฟทันที

หน่วยราชการไทย

Bangkok Bank Building 1-9-16 Kyutaro-machi,
Chuo-ku,Osaka, 541-0056
โทรศัพท์ (066) 262-9226-7
โทรสาร   (066) 262-9228
E-mail : rtcg-osk@jupiter.plale.or.jp
สำนักแรงงานในประเทศญี่ปุ่น (Office of Labour Affairs)
House Hanabusayama#201, 3-11-1, Kami-Osaki,
Shinagawa-Ku, Tokyo 141-0021
โทรศัพท์ (81 3) 5423-6656 โทรสาร (81 3) 3280-0730

สำนักงานผู้ดูแลนักเรียนไทยฯ กรุงโตเกียว
(ที่อยู่เดียวกับสถานเอกอัครราชทูตฯ)
โทรศัพท์ (03) 5424-0652
โทรสาร (03) 05424-0658
E-mail: csctokyo@sepia.ocn.ne.jp

ก่อนเดินทางเข้าญี่ปุ่น

ควรตรวจสอบว่า ท่านมีวีซ่าที่ถูกต้องและยังไม่หมดอายุ เนื่องจากรัฐบาลญี่ปุ่นมีมาตรการทางกฎหมายที่เข้มงวดต่อผู้หลบหนีเข้าเมืองโดยผิดกฎหมาย ข้อมูลดังต่อไปนี้จะเป็นประโยชน์สำหรับท่านในการเดินทางไปจังหวัดโอซากา หรือจังหวัดอื่น ๆ ในเขตคันไซ ประเทศญี่ปุ่น

 ผู้ที่เดินทางท่องเที่ยวหรือไปอยู่เป็นการชั่วคราว

• กรุณาตรวจสอบหนังสือเดินทางและเอกสารเข้าเมืองตามที่ได้รับแจกบนเครื่องบิน ได้แก่ Entry Form, Customs Declaration Form และ Health & Quarantine Form เพื่อให้พร้อมแสดงต่อเจ้าหน้าที่สนามบินคันไซ ทั้งนี้ เมื่อถึงช่องตรวจสอบของเจ้าหน้าที่ตรวจคน เข้าเมืองให้ยืนเข้าแถวในช่องที่จัดให้ไว้สำหรับคนต่างชาติเท่านั้น
• ท่านสามารถเดินทางเข้าเมืองจากสนามบินคันไซโดยรถโดยสารถึงสถานี Namba หรือสถานี Osaka (50 นาที) หรือโดยรถไฟด่วน สาย Rapit ถึงสถานี Nankai Namba (30 นาที) หรือสาย Rapid ถึงสถานี JR Osaka (60 นาที) หรือสถานี JR Tennoji (42 นาที) ซึ่งค่าบริการถูกกว่าใช้บริการเช่าเหมารถแท็กซี่มาก
• ท่านสามารถเดินทางท่องเที่ยวในนครโอซากาโดยรถโดยสาร รถไฟฟ้า รถไฟใต้ดิน หรือรถแท็กซี่ ทั้งนี้สามารถขอรับแผนที่ท่องเที่ยวและแผนที่รถไฟใต้ดินได้จากฝ่ายประชาสัมพันธ์สนามบินคันไซ โรงแรมหรือสถานีรถไฟใต้ดินต่าง ๆ

 ผู้ที่เดินทางไปอยู่เป็นระยะเวลานาน

• ทำบัตรประจำตัวคนต่างด้าว ภายใน 90 วันนับจากวันที่เดินทางถึงญี่ปุ่น (หลักฐาน : หนังสือเดินทางและรูปถ่ายขนาด 4.5 x 3.5 ซ.ม. 2 รูป) เมื่อได้รับบัตรประจำตัวคนต่างด้าว ให้นำติดตัวไปด้วยทุกครั้ง และเมื่อบัตรฯ สูญหาย ต้องแจ้งต่อที่ว่าการอำเภอภายใน 14 วัน
• ตรวจสอบ วีซ่าว่าอนุญาตให้ทำงานในญี่ปุ่นได้หรือไม่ กฎหมายของญี่ปุ่นได้กำหนดคุณสมบัติ ประเภทของงานและเงื่อนไขการจ้างงานคนต่างด้าวไว้อย่างชัดเจน หากท่านลักลอบทำงานหรืออยู่เกินกำหนดจะถูกลงโทษตามกฎหมาย
• ที่พักอาศัย ขอให้ตรวจสอบสัญญาการเช่า อาทิ เงินที่จะได้รับคืนภายหลังการบอกเลิกสัญญาเช่า เงินกินเปล่าและค่านายหน้า (ปกติเทียบเท่าไม่เกินค่าเช่า 1 เดือน)
• เมื่อได้รับการทวงถามให้ชำระค่าใช้จ่ายใดๆ อาทิ ค่าแก๊ส ไฟฟ้า น้ำประปา และโทรศัพท์ กรุณาชำระเงินภายในระยะเวลาที่กำหนดเพื่อหลีกเลี่ยงความไม่สะดวกที่อาจเกิดขึ้น
• สอบถามเพื่อนบ้านเกี่ยวกับสถานที่และกำหนดวันที่ทิ้งขยะ
• อาจเปิดบัญชีกับธนาคารที่อยู่ใกล้เพื่อความสะดวกในการชำระค่าใช้จ่ายต่าง ๆ โดยใช้วิธีการโอนเงินผ่านธนาคาร
• หากต้องการขับขี่ยานพาหนะในญี่ปุ่น ต้องมีใบอนุญาตขับขี่ถูกต้อง
• ทำประกันสุขภาพเพื่อลดภาระค่ารักษาพยาบาล โดยขอให้ติดต่อที่ว่าการอำเภอ หรือ Osaka Prefecfture Welfare Division, Insurance Guidance Department โทรศัพท์ 072-25-1000 สำหรับนักเรียนและนักศึกษา สามารถติดต่อทำบัตรสุขภาพได้ที่สถานศึกษาของตน
• สถานพยาบาลส่วนใหญ่ในญี่ปุ่นเปิดทำการตั้งแต่วันจันทร์-เสาร์ และต้องนัดหมายล่วงหน้า พร้อมทั้งนำบัตรประกันสุขภาพติดไปด้วย หากเกิดเจ็บป่วยนอกเวลาทำการ ขอให้ติดต่อศูนย์พยาบาลฉุกเฉินที่ใกล้ที่สุดควรตรวจสอบด้วยว่ามีสถานพยาบาลแห่งใดที่ให้บริการเป็นภาษาอังกฤษ หรือภาษาอื่น ๆ และสถานพยาบาลที่อยู่ใกล้บ้านรับรักษาโรคทั่วไป หรือโรคเฉพาะด้าน

ก่อนเดินทางเข้าญี่ปุ่น
อาทิ คู่สมรสของชาวญี่ปุ่น ผู้ที่ไปทำงาน นักเรียนและนักศึกษารวมทั้งผู้ที่อยู่ในญี่ปุ่นอย่างผิดกฎหมาย ควรรายงานตัวกับสถานกงสุลใหญ่ฯ เพื่อจัดทำทะเบียนคนไทยในเขตคันไซ (หลักฐาน : สำเนาหนังสือเดินทาง หรือบัตรประชาชนไทย และรูปถ่าย 1 นิ้ว 1 รูป) ทั้งนี้ เพื่อสถานกงสุลใหญ่ฯ จะได้ติดต่อเพื่อให้ข้อมูลข่าวสารและให้ความช่วยเหลือในกรณีเกิดเหตุการณ์ฉุกเฉิน โดยข้อมูลของท่านจะเก็บไว้สำหรับใช้ประโยชน์ในทางราชการเท่านั้น

กรณีเกิดเหตุการณ์ฉุกเฉิน
อาทิ ป่วยหนัก อุบัติเหตุ ไฟไหม้ ขอให้แจ้งหมายเลข 119 หรือพูดเป็นภาษาญี่ปุ่นว่า "คิว คิว เดส" พร้อมทั้งแจ้งสถานที่ที่เกิดเหตุ ชื่อผู้ติดต่อ และลักษณะเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น เช่น จูโช : ป่วยหนัก จิโคะ : อุบัติเหตุ จะยิ : ไฟไหม้

• โดยญี่ปุ่นมีเหตุการณ์แผ่นดินไหวเกิดขึ้นบ่อยครั้ง จึงขอให้จัดเตรียมไฟฉายหรือไฟกระพริบฉุกเฉิน น้ำและอาหารแห้งที่จำเป็น ยาและอุปกรณ์ปฐมพยาบาล ตลอดจนเอกสารสำคัญต่าง ๆ ทั้งนี้เมื่อเกิดแผ่นดินไหวรุนแรง ขอให้ปฏิบัติตามคำแนะนำ อาทิ รีบปิดวาล์วแก๊ส และเครื่องทำความร้อนหลบเข้าที่กำบังใต้โต๊ะที่มีความมั่นคงแข็งแรงและอย่ารีบหลบหนีออกนอกที่พักอาศัย ยกเว้นมีเหตุจำเป็น
• เมื่อประสงค์แต่งงานกับบุคคลสัญชาติญี่ปุ่น ให้ยื่นแบบฟอร์มขอจดทะเบียนสมรส ซึ่งมีลายมือชื่อของพยาน 2 คน ต่อที่ว่าการอำเภอพร้อมทั้งเอกสารแสดงตนอื่น ๆ ซึ่งผ่านการรับรองจากกระทรวงการต่างประเทศไทยและสถานกงสุลใหญ่ฯ แล้ว
• เมื่อตั้งครรภ์และประสงค์จะคลอดบุตรในญี่ปุ่น ให้แจ้งศูนย์บริการสาธารณสุขหรือโรงพยาบาลใกล้บ้านเพื่อฝากครรภ์และขอรับคู่มือสุขภาพแม่และเด็ก ซึ่งคู่มือดังกล่าวจะใช้บันทึกประวัติของเด็ก การฉีดวัคซีนเมื่อคลอดบุตรแล้ว จะต้องจดทะเบียนเกิด ณ ที่ว่าการอำเภอภายใน 14 วัน (หลักฐาน : เอกสารรับรองการเกิดและหนังสือคู่มือสุขภาพแม่และเด็กที่โรงพยาบาลออกให้) และจะต้องจดทะเบียนคนต่างด้าวให้แก่บุตร ณ ที่ว่าการอำเภอ ภายใน 60 วัน นับจากวันเกิด
• หากพบคนไทยเสียชีวิตให้รีบแจ้งตำรวจ สถานกงสุลใหญ่ฯ และที่ว่าการอำเภอผู้แจ้งหรือที่ผู้เสียชีวิตอาศัยอยู่ (ภายใน 7 วัน)

สื่อมวลชนของไทยในเขตคันไซ

• วิทยุภาคภาษาไทยทางสถานีวิทยุ FM COCOLO รายการ "รักเมืองไทย"76.5 MHz  ออกอากาศทุกวันพุธ เช้า 6.30-7.00 น. และกลางคืน 23.00-23.30 น.                                                 
• หนังสือพิมพ์รายเดือน "สื่อใหม่" และ "บางกอกไทม์" "ไทยแลนด์โพสต์" "ปกเหลืองไทยนิวส์"

การตรวจลงตรา (วีซ่า) ญี่ปุ่น  

• กรณีขอต่ออายุวีซ่าและการเปลี่ยนประเภทวีซ่า ต้องติดต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองภายใน 10 วันก่อนที่วีซ่าจะหมดอายุ
• หากเดินทางกลับประเทศไทยชั่วคราวประสงค์จะกลับเข้ามาในญี่ปุ่นใหม่โดยใช้วีซ่าเดิม จะต้องขอ Re-entry Permits จากสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองญี่ปุ่นก่อนออกจากญี่ปุ่นไป และจะต้องนำบัตรประจำตัวคนต่างด้าวติดตัวไปด้วย เพื่อใช้แสดงต่อเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองที่สนามบินเมื่อเดินทางกลับญี่ปุ่น

สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในจังหวัดโอซากา

Osaka Immigration Office (โอซากาไคนิโฮะมุโกะโคะโชะช่ะ)
2-1-17 Tanimachi, Chuo-ku, Osaka
โทรศัพท์ (06) 6941-0771

Osaka Immigration Office, Tenoji Branch
1-9 Rokumantaicho, Tnnoji-ku, Osaka
โทรศัพท์ (06) 6774-3409-10

การติดต่อสถานกงสุลใหญ่ ณ นครโอซากา
การขอหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิคส์/ หลักฐาน :
หนังสือเดินทางไทยเล่มเก่าพร้อมสำเนาหน้าประทับวีซ่าที่ใช้เข้าญี่ปุ่นเป็นครั้งแรก บัตรประชาชนไทย/ทะเบียนบ้านไทยไม่ต้องเตรียมรูปถ่ายมา (เพราะจะถ่ายรูปที่สถานกงสุลใหญ่) หนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิคส์นี้มีอายุ 5 ปี ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อมูลใดๆ ในหนังสือเดินทางได้ หากประสงค์จะแก้ไขข้อมูลบุคคล (เปลี่ยนชื่อ-สกุล) จะต้องทำใหม่โดยแก้ไขข้อมูลที่ฐานข้อมูลทะเบียนราษฎร์ของกระทรวงมหาดไทยที่ประเทศไทยก่อน แล้วจึงสามารถขอทำหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิคส์ใหม่ได้
การจดทะเบียนสมรส/ กรณีสมรสกับคนไทยด้วยกัน ยื่นหลักฐานหนังสือเดินทาง บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน ส่วนกรณีสมรสกับคนญี่ปุ่นหรือต่างชาติให้ยื่นหลักฐานของคู่สมรสเพิ่มเติมดังนี้ : หนังสือรับรองความเป็นโสด หนังสือเดินทางหรือหนังสือแสดงตนทะเบียนบ้านญี่ปุ่นหรือต่างชาติ ใบรับรองการทำงาน หรือใบรับรองเงินเดือน ใบเสียภาษีโดยเอกสารต่างๆ นี้ต้องผ่านการรับรองจากกระทรวงการต่างประเทศญี่ปุ่นหรือกระทรวงต่างประเทศของประเทศที่เกี่ยวข้องเสียก่อน (กระทรวงการต่างประเทศญี่ปุ่นสาขานครโอซากา  โทร.06-6941-4700)
การแจ้งเกิด/ หลักฐาน : สูติบัตรฉบับภาษาญี่ปุ่นที่ได้รับการรับรองจากกระทรวงการต่างประเทศญี่ปุ่น หนังสือเดินทางของบิดา-มารดาฝ่ายไทย บัตรประชาชนของบิดา-มารดาฝ่ายไทย ทะเบียนบ้านของบิดา-มารดาฝ่ายไทย ทะเบียนสมรสไทยหรือทะเบียนสมรสญี่ปุ่น ที่ผ่านการรับรองโดยกระทรวงการต่างประเทศญี่ปุ่นแล้วและหนังสือเดินทาง บัตรประจำตัว หรือใบขับขี่ของบิดา-มารดาฝ่ายญี่ปุ่น